विदेशी मुद्राको विनिमयदर सार्वजनिक : अन्तर्राष्ट्रिय बजारको उतार–चढावले नेपाली अर्थतन्त्रमा प्रभाव

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले सोमबारका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर सार्वजनिक गरेको छ। केन्द्रीय बैंकले निर्धारण गरेको नयाँ दरअनुसार अमेरिकी डलर एकको खरिददर १४४ रुपैयाँ ७६ पैसा र बिक्रीदर १४५ रुपैयाँ ३६ पैसा कायम गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा बजारमा देखिएको उतार–चढाव, डलरको माग–आपूर्ति तथा क्षेत्रीय आर्थिक गतिविधिको प्रभावले विनिमयदरमा परिवर्तन आउने गरेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

युरोपियन युरो एकको खरिददर १७१ रुपैयाँ ०६ पैसा र बिक्रीदर १७१ रुपैयाँ ७७ पैसा कायम गरिएको छ भने बेलायती पाउण्ड स्ट्रलिङ एकको खरिददर १९७ रुपैयाँ ०७ पैसा र बिक्रीदर १९७ रुपैयाँ ८९ पैसा तोकिएको छ। स्वीस फ्रयाङ्क एकको खरिददर १८६ रुपैयाँ ६१ पैसा र बिक्रीदर १८७ रुपैयाँ ३८ पैसा कायम गरिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

त्यस्तै अस्ट्रेलियन डलर एकको खरिददर १०१ रुपैयाँ ५७ पैसा र बिक्रीदर १०१ रुपैयाँ ९९ पैसा, क्यानेडियन डलर एकको खरिददर १०५ रुपैयाँ ८२ पैसा र बिक्रीदर १०६ रुपैयाँ २६ पैसा तथा सिङ्गापुर डलर एकको खरिददर ११३ रुपैयाँ ८८ पैसा र बिक्रीदर ११४ रुपैयाँ ३५ पैसा तोकिएको छ।

एसियाली मुद्रातर्फ जापानी येन १० को खरिददर ९ रुपैयाँ २१ पैसा र बिक्रीदर ९ रुपैयाँ २५ पैसा कायम गरिएको छ। चिनियाँ युआन एकको खरिददर २० रुपैयाँ ८६ पैसा र बिक्रीदर २० रुपैयाँ ९५ पैसा रहेको छ भने साउदी अरेबियन रियाल एकको खरिददर ३८ रुपैयाँ ६० पैसा र बिक्रीदर ३८ रुपैयाँ ७६ पैसा तथा कतारी रियाल एकको खरिददर ३९ रुपैयाँ ७१ पैसा र बिक्रीदर ३९ रुपैयाँ ८८ पैसा तोकिएको छ।

युएई दिराम एकको खरिददर ३९ रुपैयाँ ४१ पैसा र बिक्रीदर ३९ रुपैयाँ ५८ पैसा, थाइ भाट एकको खरिददर ४ रुपैयाँ ६० पैसा र बिक्रीदर ४ रुपैयाँ ६१ पैसा, मलेसियन रिङ्गेट एकको खरिददर ३६ रुपैयाँ ६७ पैसा र बिक्रीदर ३६ रुपैयाँ ८२ पैसा कायम गरिएको छ। दक्षिण कोरियाली वन १०० को खरिददर ९ रुपैयाँ ८९ पैसा र बिक्रीदर ९ रुपैयाँ ९३ पैसा तोकिएको छ।

यस्तै स्वीडिस क्रोनर एकको खरिददर १६ रुपैयाँ ०४ पैसा र बिक्रीदर १६ रुपैयाँ १६ रुपैयाँ ११ पैसा, डेनिस क्रोनर एकको खरिददर २२ रुपैयाँ ९० पैसा र बिक्रीदर २२ रुपैयाँ ९९ पैसा कायम गरिएको छ। हङकङ डलर एकको खरिददर १८ रुपैयाँ ५३ पैसा र बिक्रीदर १८ रुपैयाँ ६० पैसा रहेको छ।

मध्यपूर्वी मुद्रातर्फ कुवेती दिनार एकको खरिददर ४७३ रुपैयाँ ६९ पैसा र बिक्रीदर ४७५ रुपैयाँ ६५ पैसा, बहराइन दिनार एकको खरिददर ३८३ रुपैयाँ ९८ पैसा र बिक्रीदर ३८५ रुपैयाँ ५७ पैसा तथा ओमानी रियाल एकको खरिददर ३७६ रुपैयाँ ०२ पैसा र बिक्रीदर ३७७ रुपैयाँ ५८ पैसा कायम गरिएको छ। भारतीय रुपैयाँ १०० को खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६० रुपैयाँ १५ पैसा तोकिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

राष्ट्र बैंकले विनिमयदर आवश्यकता अनुसार जुनसुकै बेला संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ। वाणिज्य बैंकहरूले आफ्ना कारोबारको प्रकृति अनुसार केही फरक विनिमयदर निर्धारण गर्न सक्ने भएकाले व्यवहारिक कारोबारमा दरमा सामान्य भिन्नता देखिन सक्छ। अद्यावधिक जानकारी राष्ट्र बैंकको आधिकारिक वेबसाइटमार्फत सार्वजनिक हुने व्यवस्था रहेको छ।

अर्थविद्हरूका अनुसार विदेशी मुद्रा विनिमयदरले आयात–निर्यात व्यापार, पर्यटन उद्योग, वैदेशिक रोजगारीबाट आउने रेमिट्यान्स तथा समग्र आर्थिक गतिविधिमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने गर्दछ। डलर बलियो हुँदा आयात महँगो हुने तर रेमिट्यान्सबाट आउने रकम नेपाली मुद्रामा बढ्ने सम्भावना रहने बताइन्छ।

विशेषज्ञहरूले विनिमयदर स्थिर राख्न निर्यात प्रवर्द्धन, विदेशी लगानी आकर्षण र उत्पादनशील क्षेत्रको विकास आवश्यक रहेको बताएका छन्। यसले दीर्घकालीन रूपमा अर्थतन्त्र सुदृढ बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।