83
Shares
वासिङ्टन । अमेरिकाको रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) ले सन् २००९ मा टेक्सासस्थित फोर्ट हुड सैन्य शिविरमा गोली चलाएर १३ सैनिकको हत्या गरेका पूर्व अमेरिकी सेना मेजर निदाल हसनलाई दिइने मृत्युदण्ड प्रत्यक्ष प्रसारण गर्ने जनाएको छ।
अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले मृत्युदण्ड सर्वसाधारणले समेत हेर्न पाउने बताएका हुन्। पेन्टागनका एक अधिकारीले बीबीसीलाई दिएको जानकारीअनुसार हसनलाई गोली हानेर मृत्युदण्ड दिइने प्रक्रिया प्रत्यक्ष प्रसारण गरिनेछ। यो घटना आगामी डिसेम्बर ३ मा टेक्सासस्थित फोर्ट हुड सैन्य शिविरमा हुने तय गरिएको छ।
यो निर्णय कार्यान्वयन भएमा अमेरिकामा झन्डै एक शताब्दीपछि सार्वजनिक रूपमा मृत्युदण्ड दिइएको घटना बन्न सक्ने बताइएको छ। साथै, दोस्रो विश्वयुद्धपछि अमेरिकी सेनामा गोली हानेर मृत्युदण्ड दिइने यो पहिलो घटना हुनेछ।
मृत्युदण्डको प्रत्यक्ष प्रसारण गर्ने निर्णयले अमेरिकामा कानुनी तथा नैतिक बहस चर्काएको छ। मृत्युदण्डसम्बन्धी मुद्दामा काम गर्ने वकिल जोन मिल्सले आधुनिक समयमा यस्तो निर्णय अभूतपूर्व रहेको र यसको कानुनी आधारबारे अनिश्चितता रहेको बताएका छन्।
अमेरिकी डेमोक्रेटिक सिनेटर क्रिस मर्फीले मृत्युदण्डको प्रत्यक्ष प्रसारण गर्ने योजनाको आलोचना गरेका छन्। उनले यस्तो कदमलाई घृणित भन्दै इस्लामिक स्टेटजस्ता समूहले गर्ने सार्वजनिक मृत्युदण्डको स्मरण गराउने बताएका छन्।
रक्षामन्त्री हेगसेथले भने यस्ता अपराधका गम्भीर परिणाम हुने कुरा मानिसहरूले बुझ्नुपर्ने बताएका छन्। उनले एक अन्तर्वार्तामा हसनलाई सैनिकहरूको फायरिङ स्क्वाडबाट मृत्युदण्ड दिइने र त्यसो हुनु उचित रहेको टिप्पणी गरेका थिए।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रक्षामन्त्रीको सिफारिसलाई स्वीकृति दिइसकेको पेन्टागनले जनाएको छ। तर प्रत्यक्ष प्रसारणको योजनालाई ट्रम्पले व्यक्तिगत रूपमा समर्थन गरेका छन् वा छैनन् भन्ने विषयमा ह्वाइट हाउसको औपचारिक धारणा सार्वजनिक भएको छैन।
भर्जिनियाका निवासी तथा अमेरिकी सेनाका पूर्व मनोचिकित्सक हसनले सन् २००९ नोभेम्बर ५ मा फोर्ट हुडस्थित सैनिक चिकित्सा भवनमा गोली चलाएका थिए। उक्त घटनामा १३ जनाको मृत्यु भएको थियो भने ३२ जना घाइते भएका थिए।
सन् २०१३ मा भएको सैनिक अदालतको सुनुवाइका क्रममा हसनले गोली चलाएको स्वीकार गरेका थिए। उनले अफगानिस्तानमा रहेका मुस्लिम र तालिबानलाई संरक्षण गर्ने उद्देश्यले आफूले यस्तो कदम चालेको दाबी गरेका थिए।
आक्रमणमा सातवटा गोली लागेर बाँचेका अमेरिकी सेनाका पूर्व सार्जेन्ट अलोन्जो लन्सफोर्डले हसनलाई फायरिङ स्क्वाडबाट मृत्युदण्ड दिने निर्णयको समर्थन गरेका छन्।
लन्सफोर्डले मृत्युदण्डको प्रत्यक्ष प्रसारण सबैले हेर्न पाउनुपर्ने विषयमा भने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। विशेषगरी युवा पुस्तामा यसले पार्न सक्ने प्रभावबारे उनले प्रश्न उठाएका छन्। तर घटनाबाट प्रभावित परिवार तथा बाँच्न सफल व्यक्तिहरूले भने मृत्युदण्डको प्रक्रिया हेर्न पाउनुपर्ने उनको धारणा छ।
लन्सफोर्डले आफू मृत्युदण्डको समयमा उपस्थित हुने योजना बनाएको बताउँदै गोली चलाउनुअघि हसनले आफ्नो आँखामा हेरेको हेर्न चाहेको बताएका छन्। आफू अझै जीवित रहेको र हसन असफल भएको कुरा उनलाई देखाउन चाहेको उनको भनाइ छ।
अमेरिकी सैनिक कानुनअनुसार सैनिकलाई मृत्युदण्ड दिन राष्ट्रपतिको स्वीकृति आवश्यक हुन्छ। यसका साथै माथिल्लो अदालतबाट पुनरावलोकन र मृत्युदण्डको कानुनी वैधतासम्बन्धी अन्तिम निर्णय पनि आवश्यक पर्न सक्छ।
वकिल जोन मिल्सका अनुसार हसनको कानुनी प्रक्रिया पूर्ण रूपमा समाप्त नभएको अवस्थामा उनले संघीय अदालतमा आफ्नो दोषसिद्धि र सजायविरुद्ध पुनरावलोकनको माग गर्न सक्छन्। त्यसो भए मृत्युदण्ड कार्यान्वयनमा ढिलाइ हुन सक्नेछ।
मिल्सले कानुनी प्रक्रिया बाँकी रहेको अवस्थामा निर्धारित मितिमै मृत्युदण्ड कार्यान्वयन हुनेमा आफूलाई आश्चर्य लाग्ने बताएका छन्। उनका अनुसार प्रत्यक्ष प्रसारणसहित फायरिङ स्क्वाडबाट मृत्युदण्ड दिने योजनालाई ट्रम्प प्रशासनको प्रचारमुखी कदमका रूपमा पनि हेर्न सकिन्छ।
अमेरिकाका केही राज्यमा मृत्युदण्डको समयमा पत्रकार वा अन्य साक्षी उपस्थित गराउने व्यवस्था छ। कतिपय स्थानमा मृत्युदण्ड पाउन लागेका व्यक्तिले पनि साक्षी बोलाउन सक्छन्। तर फोर्डहम विश्वविद्यालयकी कानुन प्राध्यापक डेबोरा डेनोका अनुसार अमेरिकामा यसअघि मृत्युदण्डको प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको इतिहास छैन।
उनका अनुसार प्रत्यक्ष प्रसारणले मृत्युदण्डको प्रक्रियामा अभूतपूर्व पारदर्शिता ल्याउन सक्ने भए पनि उमेरसम्बन्धी प्रतिबन्ध र प्रसारण गर्ने अनलाइन प्लेटफर्मका नीतिबारे प्रश्न उठ्न सक्छन्।
एम्नेस्टी इन्टरनेसनलका अनुसार सन् २०२५ मा विश्वका १७ देशमा कम्तीमा २ हजार ७०० भन्दा बढी मृत्युदण्ड कार्यान्वयन भएका थिए। तीमध्ये इरानमा ११ र अफगानिस्तानमा ६ वटा सार्वजनिक मृत्युदण्डका घटना अभिलेख गरिएको थियो।
संस्थाको तथ्यांकअनुसार चीन, इरान, साउदी अरेबिया, यमन र अमेरिका मृत्युदण्डको संख्या बढी रहेका देशमध्ये पर्छन्।
अमेरिकी सरकारले करिब १७ वर्षसम्म संघीय तहमा मृत्युदण्ड कार्यान्वयन नगरे पनि ट्रम्पको पहिलो कार्यकालको अन्तिम वर्षमा १३ जनालाई मृत्युदण्ड दिएको थियो। दोस्रो कार्यकाल सुरु गरेपछि ट्रम्पले पूर्वराष्ट्रपति जो बाइडेनले लगाएको संघीय मृत्युदण्डसम्बन्धी रोक हटाएका थिए।
अमेरिकामा पछिल्लो सैनिक मृत्युदण्ड सन् १९६१ मा भएको थियो। त्यसबेला ११ वर्षीया अस्ट्रियाली बालिकामाथि बलात्कार गरेको अभियोगमा दोषी ठहरिएका अमेरिकी सैनिक जोन बेनेटलाई झुन्ड्याएर मृत्युदण्ड दिइएको थियो।
त्यस्तै, अमेरिकी सेनामा फायरिङ स्क्वाडबाट मृत्युदण्ड दिइएको पछिल्लो घटना सन् १९४५ जनवरीमा भएको थियो। दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा सेनाबाट भागेका सैनिक एडी स्लोभिकलाई गोली हानेर मृत्युदण्ड दिइएको थियो।
हसनको मृत्युदण्ड प्रत्यक्ष प्रसारण गर्ने योजनाले अमेरिकामा मृत्युदण्डको कार्यान्वयन, कानुनी प्रक्रिया र सार्वजनिक पारदर्शिताबारे नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ।
फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया