फ्रान्समा आन्दोलन चर्कियो : महँगीदेखि शिक्षा क्षेत्रको संकटसम्म, हजारौँ पक्राउ

बढ्दो महँगी, इन्धनको मूल्यवृद्धि र सार्वजनिक सेवाको कमजोर अवस्थाविरुद्ध फ्रान्समा भइरहेको आन्दोलन देशव्यापी बनेको छ । सुरुमा विद्यालयको कमजोर अवस्था र शिक्षक अभावविरुद्ध विद्यार्थीले थालेको प्रदर्शनमा ट्रेड युनियन तथा सन् २०१८ को ‘येलो भेस्ट’ आन्दोलनसँग आबद्ध समूहसमेत सहभागी भएपछि आन्दोलन थप व्यापक बनेको हो ।

आन्दोलनको सुरुवात सेप्टेम्बर २१ मा पेरिसका कमजोर आर्थिक अवस्था भएका क्षेत्रका माध्यमिक विद्यालयबाट भएको थियो । विद्यार्थीहरूले शिक्षकको अभाव, कक्षाकोठामा अत्यधिक विद्यार्थी, जीर्ण विद्यालय भवन र लामो समयसम्म पढ्नुपर्ने अवस्थाप्रति असन्तुष्टि जनाएका थिए । पछि आन्दोलनमा महँगी, आर्थिक असमानता, सार्वजनिक सेवामा पर्याप्त लगानी नभएको र सर्वसाधारणको क्रयशक्ति घटेको विषय पनि जोडिएका छन् ।

शनिबार, अक्टोबर १७ मा पेरिससहित लियोँ, मार्सेई, बोर्डो र लिमोजजस्ता सहरमा ठूला प्रदर्शन भएका थिए । अधिकांश प्रदर्शन शान्तिपूर्ण भए पनि केही स्थानमा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप, पसलमा लुटपाट तथा सार्वजनिक भवनमा आगजनी भएको समाचार सार्वजनिक भएका छन् । शनिबार देशभर करिब पाँच लाख ५० हजार मानिस प्रदर्शनमा सहभागी भएका थिए भने ट्रेड युनियनले सहभागीको सङ्ख्या आठ लाखसम्म रहेको दाबी गरेको थियो ।

आन्दोलनका क्रममा प्रहरीले ठूलो सङ्ख्यामा मानिसलाई नियन्त्रणमा लिएको छ । शनिबारको प्रदर्शनपछि पक्राउ पर्नेहरूको सङ्ख्या एक हजार आठ सय नाघेको छ । फ्रान्सका प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुले हिंसा र तोडफोड स्वीकार्य नहुने बताएका छन् भने राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले दोषीलाई कानुनी कारबाही गरिने बताएका छन् ।

आन्दोलनले फ्रान्समा बढ्दो जीवनयापन खर्च, शिक्षा क्षेत्रको समस्या र सार्वजनिक सेवाप्रतिको असन्तुष्टिलाई फेरि चर्चामा ल्याएको छ ।