काठमाडौं । बंगालको खाडीमा विकसित भएको गहिरो न्यूनचापीय प्रणालीको प्रभाव नेपालमा देखिन थालेसँगै देशका विभिन्न स्थानमा वर्षा सुरु भएको छ। जलवाष्पयुक्त हावा नेपालतर्फ प्रवेश गरेपछि मौसममा बदलीसँगै वर्षा हुन थालेको हो। मौसम विज्ञान विभागले आगामी केही दिन वर्षाको मात्रा बढ्न सक्ने भएकाले विशेषगरी पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
मौसमविद् डेविड ढकालका अनुसार बंगालको खाडीमा विकसित मौसमी प्रणालीको प्रभावका कारण शुक्रवारदेखि आइतबारसम्म नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ। मौसमी प्रणाली थप सक्रिय बन्दै गएमा वर्षाको मात्रा अझ बढ्न सक्ने विभागको आकलन छ।
विभागका अनुसार बिहीवार कोशी, वागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भू–भागका धेरै स्थानमा ठूलो वर्षा हुनसक्ने सम्भावना छ। यी क्षेत्रमा वर्षासँगै मौसममा थप बदली हुने तथा केही स्थानमा निरन्तर वर्षा हुनसक्ने भएकाले दैनिक जनजीवन प्रभावित हुनसक्ने विभागले जनाएको छ।
विशेषगरी शुक्रवार र शनिवार वर्षाको मात्रा अझ बढ्नसक्ने मौसमविद् ढकालले बताएका छन्। वर्षाको प्रभाव देशका अन्य भू–भागमा समेत देखिन सक्ने भएकाले यात्रालगायत दैनिक गतिविधि सञ्चालन गर्दा मौसमको अवस्थालाई ध्यान दिन आग्रह गरिएको छ।
पहिरो र बाढीको जोखिम
लगातार वा भारी वर्षा हुँदा कमजोर तथा भिरालो भू–भागमा पहिरो जाने जोखिम बढ्ने गर्दछ। त्यस्तै, वर्षाको पानीका कारण नदी, खोला तथा खोल्सामा पानीको बहाव बढ्न सक्ने भएकाले बाढी तथा डुबानको जोखिमसमेत बढ्न सक्ने विभागले जनाएको छ।
पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा सडक, पुल तथा अन्य पूर्वाधारमा समेत वर्षाको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्नसक्ने भएकाले लामो दूरीको यात्रा गर्दा मौसम र सडकको अवस्थाबारे जानकारी लिएर मात्र यात्रा गर्न आवश्यक देखिएको छ।
वर्षाका कारण पहिरोको सम्भावना रहेका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई विशेष सतर्क रहन तथा नदी–खोला किनारमा नजान आग्रह गरिएको छ। स्थानीय प्रशासन तथा सम्बन्धित निकायले जारी गर्ने सूचना र मौसमसम्बन्धी पूर्वानुमानलाई समेत ध्यान दिन विभागले आग्रह गरेको छ।
हिमाली क्षेत्रमा हिमपातको सम्भावना
मौसम प्रणालीको प्रभाव उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा वर्षासँगै भारी हिमपातको सम्भावना समेत रहेको विभागले जनाएको छ। हिमपातका कारण हिमाली क्षेत्रमा सडक तथा पदमार्ग अवरुद्ध हुनसक्ने तथा पर्वतारोहण, पदयात्रा र अन्य साहसिक गतिविधिमा असर पर्नसक्ने सम्भावना रहेको छ।
त्यसैले हिमाली क्षेत्रमा पर्वतारोहण तथा पदयात्राका लागि जाने व्यक्ति तथा सम्बन्धित व्यवसायीले मौसमको पछिल्लो अवस्था बुझेर मात्र योजना बनाउनुपर्ने देखिएको छ। अचानक मौसम परिवर्तन हुनसक्ने भएकाले स्थानीय अवस्थालाई बेवास्ता नगर्नसमेत आग्रह गरिएको छ।
किसानलाई विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह
यतिबेला देशका विभिन्न क्षेत्रमा धानबाली भित्र्याउने समय भएकाले वर्षाको सम्भावनाले कृषि क्षेत्रमा समेत प्रत्यक्ष असर पार्न सक्ने देखिएको छ। काटेर खेतमा राखिएको धान तथा भित्र्याउने तयारीमा रहेको बाली वर्षाका कारण क्षति हुनसक्ने भएकाले किसानलाई मौसमको पूर्वानुमान हेरेर कृषि कार्य अघि बढाउन मौसमविद्ले सुझाव दिएका छन्।
मौसमविद् ढकालले किसानलाई मौसमको अवस्था हेरेर तथा कृषि विज्ञको सल्लाहअनुसार धानबाली भित्र्याउने काम अघि बढाउन आग्रह गरेका छन्। केही दिन वर्षाको सम्भावना रहेकाले काटिएको धानलाई सुरक्षित स्थानमा राख्न तथा अनावश्यक जोखिम नलिनसमेत सुझाव दिइएको छ।
वर्षाको मात्रा कसरी वर्गीकरण गरिन्छ ?
जल तथा मौसम विज्ञान विभागले वर्षाको मात्रालाई विभिन्न तहमा वर्गीकरण गरेको छ। विभागका अनुसार शून्यदेखि १० मिलिमिटरसम्मको वर्षालाई हल्का वर्षा, १० देखि ५० मिलिमिटरसम्मलाई मध्यम वर्षा, ५० देखि १०० मिलिमिटरसम्मलाई भारी वर्षा र १०० देखि २०० मिलिमिटरसम्मको वर्षालाई धेरै भारी वर्षाका रूपमा वर्गीकरण गरिन्छ।
मौसम प्रणाली सक्रिय हुँदा छोटो अवधिमै ठूलो परिमाणमा वर्षा हुनसक्ने भएकाले नदी तथा खोलाको जलस्तरमा अचानक वृद्धि हुनसक्ने जोखिम रहन्छ। त्यसैले भारी वर्षाको पूर्वानुमान भएका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकले सम्भावित बाढी, पहिरो तथा डुबानबाट जोगिन आवश्यक पूर्वतयारी गर्नुपर्ने देखिएको छ।
मौसम विज्ञान विभागले आगामी दिनको मौसमसम्बन्धी पूर्वानुमान तथा चेतावनीलाई नियमित रूपमा सार्वजनिक गर्ने भएकाले सर्वसाधारणलाई आधिकारिक सूचनामा ध्यान दिन आग्रह गरेको छ। विशेषगरी पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा यात्रा गर्ने, नदी–खोला आसपास बसोबास गर्ने र कृषि कार्यमा संलग्न नागरिकले मौसमको अवस्था बुझेर मात्रै गतिविधि सञ्चालन गर्नुपर्ने विभागको सुझाव छ।
समग्रमा बंगालको खाडीबाट आएको जलवाष्पयुक्त हावाको प्रभावले नेपालमा वर्षाको गतिविधि बढेको र आगामी शुक्रवारदेखि आइतबारसम्म केही क्षेत्रमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले सम्भावित बाढी, पहिरो, हिमपात तथा कृषि क्षेत्रमा पर्नसक्ने असरप्रति समयमै सावधानी अपनाउन आवश्यक देखिएको छ।
फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया